Wat is wijsheid?


Genoeg gepraat, tijd voor actie. In 2019 zou de uitvoering van de plannen uit het klimaatakkoord moeten starten en daarmee is de energietransitie in volle gang. Maar in plaats van te bewegen, zien we bedrijven choken. Door tegenstrijdige berichten over de energietransitie is er verwarring over wat nou de beste beslissingen voor de toekomst zijn. Senior adviseur Duurzame Energie Johan Seuren geeft antwoord op de meest prangende vragen, zodat je met jouw organisatie met zekerheid in de juiste richting koerst.

Door alle onduidelijkheid rondom de energietransitie zien bedrijven door de bomen het bos niet meer. Omdat ze niet weten welke toekomstgerichte beslissingen ze het beste kunnen nemen, ervaren ze keuzestress. Die stress willen we wegnemen door antwoord en advies te geven op vragen die we veel voorbij horen komen.

1. Welke opties zijn relevant en haalbaar om (huur)appartementen van het gas af te krijgen?
2. Kost duurzame energie niet alleen maar geld?
3. Kies ik voor een centrale of decentrale oplossing?
4. Hoe houd ik energieneutraal of aardgasloos worden overzichtelijk voor vastgoed?
5. Hoe hoog is de urgentie om mijn bedrijf te verduurzamen?

1. Welke opties zijn relevant en haalbaar om (huur)appartementen van het gas af te krijgen?

De energievoorziening is decennia lang erg voorspelbaar geweest. Verwarmen deed je op gas, koken vooral op gas en soms elektrisch. Sinds het kabinet heeft besloten dat in 2050 alle gebouwen en woningen van het gas af moeten zijn, heerst er onzekerheid. Zo zien beleggers in huurappartementen deze beslissing als een bedreiging. Terwijl het juist kansen biedt als je inspringt op het goede moment.


Is de cv-ketel of de keuken aan vervanging toe, dan blijven de (extra) kosten van de ingreep beperkt. Het appartement wordt bovendien toekomstbestendig en daarmee waardevast. Met de aanpassing kan de energievoorziening weer mee tot 2050. 


Voor de verwarming is het vanuit praktische overweging beter om te kijken naar collectieve oplossingen in plaats van naar ieder appartement afzonderlijk. Nabijgelegen stadswarmte is vaak een kostenefficiënte oplossing, hoewel huurders dan gebonden zijn aan een monopolist. Hiermee verlies je je keuzevrijheid en kun je voor wel dertig jaar aan een contract vastzitten.


Een systeem specifiek voor het appartementencomplex geeft meer controle en vrijheid. Een warmtepomp per woning, gekoppeld aan een open- of gesloten bron, is dan een optie. Voordeel is dat daar ook koude mee geleverd kan worden. Is er te weinig ruimte voor een warmtepomp in de appartementen dan kan er bijvoorbeeld een gezamenlijke lucht-warmtepomp op het dak worden geplaatst. 


We helpen je graag te zoeken naar de best haalbare optie om de waarde van het vastgoed te verhogen, want er zijn meerdere opties mogelijk. Zelf investeren in de installaties is overigens niet persé nodig. Dit kan bijvoorbeeld met een ESCo’s (Energy Service Company). Via een ESCo ontwikkel, realiseer en financier je duurzame energie-installaties en exploiteer je deze voor een lange periode. De eigenaar van de ESCo staat garant voor de prestaties en wordt betaald op basis van de gerealiseerde energielevering of energiebesparing.

“Als je het hebt over duurzame energie, gaat het al snel over de kosten. Ja, er zijn al miljarden euro’s geïnvesteerd in duurzame energie en de komende jaren zullen die uitgaven alleen maar toenemen. Maar vergeet niet dat hier ook opbrengsten tegenover staan."

2. Kost duurzame energie niet alleen maar geld?

“Als je het hebt over duurzame energie, gaat het al snel over de kosten. Ja, er zijn al miljarden euro’s geïnvesteerd in duurzame energie en de komende jaren zullen die uitgaven alleen maar toenemen. Maar vergeet niet dat hier ook opbrengsten tegenover staan.


Duurzame energie zorgt voor economische groei. De investeringen leveren nu al omzet en werkgelegenheid op voor bedrijven in de duurzame energie. Zo zijn alleen al in Nederland inmiddels honderden bedrijven bezig met het plaatsen van zonnepanelen, hebben we een groot marktaandeel in de bouw van windparken op zee, en zijn er drie windmolen producenten in ons land. Daarnaast beperken we met duurzame energie de opwarming van de aarde. Hoe minder opwarming, des te lager zijn de kosten die we in de toekomst hoeven te maken om ons aan te passen aan het extremere klimaat en de zeespiegelstijging.


Bovendien wordt duurzame energie door alle ontwikkelingen steeds goedkoper. Zonnepanelen op woningen worden al zonder subsidies geplaatst, voor wind op land is nog nauwelijks subsidie nodig en windparken op zee krijgen geen subsidie meer, maar worden geveild.


Dit alles laat zien dat het moment steeds dichterbij komt dat duurzame energie alleen nog geld oplevert. Dit in tegenstelling tot fossiele energie, die alleen maar geld blijft kosten. Daarom luidt ons advies om snel tot investeren over te gaan. Des te eerder zul je er de vruchten van plukken.

3. Kies ik voor een centrale of decentrale oplossing?

“In Nederland zijn de meeste woningen in woonwijken grondgebonden. Er zijn verschillende mogelijkheden om zo’n wijk te laten functioneren zonder aardgas. Maar kun je dat het beste centraal of decentraal regelen?


De decentrale optie, bijvoorbeeld met een warmtepomp in iedere woning, is organisatorisch het makkelijkst. Iedere woningeigenaar kiest zelf het moment waarop hij van het aardgas af gaat, zonder dit af te hoeven stemmen met de buren.


Een centrale optie, bijvoorbeeld een gezamenlijke warmte/koudeopslag-installatie met warmtepompen, kan goedkoper zijn. Voorwaarde is dan wel dat een minimaal aantal bewoners in de wijk aangesloten wil worden. Dit percentage verschilt per type wijk en opwekinstallatie, maar ligt meestal tussen de vijftig en zeventig procent.


Om dit omslagpunt te kunnen bepalen, raden we je aan een uitgebreide financiële berekening te laten maken. Deze zogenaamde Netto Contante Waarde-berekening toont aan de hand van opbrengsten, kosten en investeringen aan hoe snel je de installatie terugverdient. De centrale en decentrale optie worden hierbij over een periode van dertig jaar met elkaar vergeleken. Worden meer woningen aangesloten dan het omslagpunt dan worden de kosten per woning steeds lager en is het aantrekkelijker voor andere bewoners om zich aan te sluiten. Wordt dit niet gehaald, dan is de oplossing per woning het goedkoopste.”

“Tegen een hoge berg kun je enorm opzien. Beklim je deze stap voor stap, dan wordt de uitdagingopeens behapbaar en overzichtelijk. Hetzelfde geldt voor omgaan met de energietransitie.

4. Hoe houd ik energieneutraal of aardgasloos worden overzichtelijk voor vastgoed?

“Tegen een hoge berg kun je enorm opzien. Beklim je deze stap voor stap, dan wordt de uitdaging opeens behapbaar en overzichtelijk. Hetzelfde geldt voor omgaan met de energietransitie.


De top van de berg ligt pas in 2050, als alle gebouwen en woningen op een andere manier van warmte en elektriciteit moeten worden voorzien. Als tussendoel is vastgelegd dat in 2030 minimaal 49% CO2 bespaard moet worden om de opwarming van de aarde binnen de perken te houden. Kantoren moeten dan over minimaal label C beschikken en 1,5 miljoen woningen zijn op dat moment al van het aardgas af. Dat lukt niet als we daar pas in 2030 mee aan de slag gaan. Er wordt nu al stap voor stap naartoe gewerkt om energieneutraal wonen of werken eenvoudiger te maken.


Dit hoeven niet per definitie dure stappen te zijn, maar kunnen ook zogenaamde ‘no-regret-maatregelen’ zijn. Investeringen waar je geen spijt van krijgt, omdat ze zich snel terugverdienen. Zoals extra isolatie, HR++-glas, warmteterugwinning op de ventilatielucht, zonnecellen of zonnecollectoren op het dak of een warmtepompboiler. Als je daarnaast iedere verbouwing of vervanging toekomstgericht aanpakt, bereid je jezelf stukje bij beetje voor. Moet de verwarmingsinstallatie bijvoorbeeld worden aangepast, kies dan voor laagtemperatuur verwarming door het toepassen van vloer- of luchtverwarming.


Wij adviseren om iedere keer voor de meest energiezuinige optie te kiezen of voor een elektrische variant in plaats van aardgas. Op deze manier bepaal je je eigen tempo en kun je je kosten beperken en spreiden op weg naar een duurzame toekomst én de top van die berg.”

5. Hoe hoog is de urgentie om mijn bedrijf te verduurzamen?

“Steeds meer afnemers willen alleen nog zaken doen met bedrijven die voldoende scoren op duurzaamheid. Bedrijven die bewust omgaan met energie groeien daardoor sneller dan de achterblijvers op dat vlak.


Het verduurzamen van bedrijven vraagt om een slimme en weloverwogen aanpak. Op die manier kost het niet alleen geld, maar levert het op termijn geld op. Het is daarbij belangrijk om verduurzaming hand in hand te laten lopen met energiebesparing. Want energie die je niet meer verbruikt, bespaart geld en hoef je ook niet meer te verduurzamen. Volg de Trias Energetica: eerst besparen, daarna duurzaam opwekken en het restant zo efficiënt mogelijk opwekken met fossiele energie. Bedrijven die dit principe toepassen, verlagen hun kosten en vergroten daarmee hun concurrentiepositie.


Maatregelen om energie te besparen en over te gaan op duurzame energie verdienen zichzelf vaak binnen vijf jaar terug. Niet alleen omdat er bespaard wordt op de inkoop, maar ook vanwege de royale subsidies. Met bijvoorbeeld de SDE+ subsidie verdienen zonnepanelen en biomassa-installaties zich snel terug. Bedrijven die eenmaal van deze regeling gebruik hebben gemaakt, zie je vaak al gauw weer een vervolginvestering doen.


In alle opzichten is ons advies: wacht niet te lang. Nu is het investeren in duurzame energie nog vrijwillig, maar zodra het verplicht wordt, zullen de subsidies verdwijnen. De koplopers zijn daarom de spekkopers. Ontbreekt het je op dit moment aan middelen om al over te stappen, dan kun je de investering onderbrengen in een ESCo. Het voordeel zal dan uiteindelijk worden verdeeld tussen beide partijen.”



Nog meer vragen, nog meer antwoorden

Is jouw vraag nog steeds niet beantwoord? Vanuit onze brede expertise en ons internationale netwerk denken we graag met je mee. Dus aarzel niet om contact op te nemen voor persoonlijk advies op maat.

JOHAN SEUREN

Senior adviseur Duurzame Energie

Deel dit artikel