Marco en Arjan kijken vooruit

Een karwei zonder weerga

Als een kind in de snoepwinkel. Zo kijken infra-experts Marco Leepel en Arjan Verweij naar de hoognodige vervanging en renovatie van onze 'droge' en 'natte' infrastructuur. Maar ja, snoep verstandig, eet een appel. De vervangingsopgave is zó omvangrijk dat beheerders van kunstwerken behoefte hebben aan slimme oplossingen. Samen met hen zet Sweco de tanden in een karwei zonder weerga.

“Aan het einde van hun Latijn”, zegt Marco over duizenden kunstwerken in ons land. Van historisch stadsbruggetje tot de Merwedebrug en van simpele duiker tot drukke verkeerstunnel. De veelal naoorlogse infrastructuur die alle hoeken en gaten van ons land toegankelijk maakt, slijt door onze reis- en transportlust in rap tempo. De belasting is van een andere orde dan waarmee ooit rekening is gehouden, aldus Marco. “Vergelijk simpelweg de oase van rust van 1950 met onze kakofonie van vervoer en transport. Geen deskundige kon destijds de huidige verkeersintensiteit voorspellen, of de belasting op bruggen door zware vrachtwagens. Logisch dus dat het piept en kraakt.”

Extra urgent

Vervanging of renovatie van alle assets is een reusachtige opgave, stelt Arjan. Sluizen, stuwen en andere assets in het natte areaal vallen onder de hoede van zijn team. “Beheerders zijn er gelukkig mee bezig. Klimaatverandering maakt het nu extra urgent door extremen als hoogwater en verdroging. Dat speelt ook bij gemalen tot ver in de polder.” Daar, en voor alle andere assets, ligt de komende jaren 1,9 miljard euro extra klaar voor de vervangingsopgave. Maar de monsterklus kost de schatkist de komende decennia nóg vele miljarden. Arjan: “Dat kan Nederland niet aan. Het is zaak dit over lange tijd uit te smeren.”

Gelukkig zien de Sweco-experts ook een kentering in de benadering. Marco: “De vervangingsopgave speelt al langer, maar komt nu echt op stoom. Nieuwbouw was voorheen hét antwoord, maar nu klinkt ook de wens voor circulariteit en duurzaamheid. Beheerders hebben behoefte aan meer informatie over urgentie en mogelijkheden.”

Marco:

“Nieuwbouw was voorheen hét antwoord, maar nu klinkt ook de wens voor circulariteit en duurzaamheid.”

Assetmanagement

Hoe? Sensoren monitoren de staat van kunstwerken en brengen prioriteiten in beeld. Een deformatiemeting, of zelfs meting van het energieverbruik van een sluis, onthult veel over de noodzaak voor vervanging of mogelijkheden tot renovatie. Marco: “Wij kijken met een constructeursoog naar de meetinformatie en vertalen dat in gedegen advies aan beheerders als Rijkswaterstaat, provincies en waterschappen. Zo kom je tot andere inzichten en kun je aanpassen, renoveren, beheren of eventueel nieuw bouwen.”

Slim

De schop hoeft dus niet zonder meer de grond in. Een tegendraadse mening? “Elk object is een leuke casus, daar kunnen we ons bij Sweco op uitleven”, zegt Arjan. “Maar we moeten met data echt eerst een goed beeld schetsen van hoe het areaal erbij staat. En we moeten de opgave naar een hoger plan tillen door samen met ketenpartners te werken aan slimme oplossingen. Die ketensamenwerking komt op gang.”

Arjan:

“Willen we de opgave naar een hoger plan trekken, dan moeten we met data eerst een goed beeld schetsen van de staat van het areaal.”

Standaardiseren en meepakken

Bij Sweco werken de afdelingen Wegen en Waterbouw nauw samen aan de opgave. Namens de eerste afdeling breekt Marco een lans voor de ontwikkeling van gestandaardiseerde bouwmethoden, met bouwstenen en processen die overal te repeteren zijn. Deze elementen maken versnelling mogelijk en leggen minder druk op ingenieurscapaciteit. Verweij benadrukt vooral het belang van een toekomstgerichte aanpak. “Om te voorkomen dat ons over vijftig jaar wéér een opgave wacht, moeten we nog meer toekomstgericht werken”, vult Arjan aan. “Dus, meteen meepakken wat je meepakken kan. In Amsterdam zijn we betrokken bij de vervanging van oude, verzakkende kademuren. De kade ligt al snel helemaal open, en dan ligt het voor de hand om daar gelijk heel veel andere zaken te vervangen én die leidingen voor elektrische laadpalen alvast aan te leggen. Er zijn zo talloze voorbeelden.”

Eerder huzarenstuk

Een indrukwekkende klus die vraagt om gezamenlijke innovatiedrang en méér dan rekensommen, dat is de vervangingsopgave. En onmogelijk allerminst. In het kader van Ruimte voor de Rivier voltooide Nederland al eerder een huzarenstuk door kilometers dijk aan te passen voor opvang en afvoer van rivierwater. Sweco werkte in dat kader mee aan ruimte voor de Nederrijn. “In Nederland hebben we al laten zien dat we dit soort projecten toekomstgericht én met aandacht voor omgeving en behoud van landschapselementen in goede banen kunnen leiden. Het lopende Hoogwaterbeschermingsprogramma speelt daar ook op in.” Dat vervanging van de kunstwerken een kwestie van de lange adem is, dat staat wel vast. De expertise van Sweco in infrastructuur, mobiliteit en de leefomgeving van de toekomst komt daarbij als geroepen. Als een vis in het water, dus. Of een kind in de snoepwinkel.

Slimme oplossingen houdt de historie overeind

Het ene kunstwerk is het andere niet, net als de ene omgeving de andere niet is. Bij vervanging of renovatie staat behoud van landschapselementen bovenaan veel verlanglijstjes. Sweco is in Amsterdam betrokken bij de vervanging van kademuren en historische bruggen. Als die klus is geklaard, is Amsterdam nog steeds de stad die toeristen kennen van de ansichtkaart. “In Amsterdam speelt droogte een rol in de fundering van historische bruggen”, zegt Marco. “Net als bij veel woningen rust die fundering op houten palen. Door lage grondwaterstand gaat het hout rotten. De gevolgen laten zich dan raden. Hetzelfde speelt trouwens bij ontelbaar veel andere historische bruggen, bijvoorbeeld in Dordrecht en Delft.” Bij vervanging moet de uitstraling hetzelfde blijven. “Met nieuwe technieken geven we bruggen een nieuwe en stevige opvulling, maar laten we de zijkanten helemaal intact. De look & feel blijft helemaal hetzelfde.”

Marco Leepel

Afdelingshoofd Wegen bij Sweco

Na zijn studie Civiele Techniek startte Marco in de offshore, om ruim een jaar later bij Sweco te helpen bij aanleg van de Betuweroute. Zijn werk in grote projecten als de A4, Spoorzone Delft en Rijnlandroute combineerde hij met verschillende managementfuncties. Inmiddels geeft hij leiding aan de afdeling Wegen, waarmee hij met ruim 100 collega’s werkt aan de droge weginfrastructuur van Nederland.

Arjan Verweij

Afdelingshoofd Waterbouw bij Sweco

Niets minder dan de Deltawerken inspireerden Arjan tot zijn studie Civiele Waterbouw. Na jaren voor Rijkswaterstaat aan projecten in waterbouw, tunnelbouw en assetmanagement gewerkt te hebben, geeft hij nu leiding aan de waterbouwexperts van Sweco. Zijn afdeling was de afgelopen jaren betrokken bij de renovatie van de stuwen bij Driel, Hagestein en Amerongen, als onderdeel van de vervangingsopgave.


Delen mag!